Hizmetlerimiz

Bitirdiğimiz son projelerden kesitleri buradan takip edebilir; kullandığımız ekipman ve yüksek teknolojinin iş ortaklarımıza nasıl katma değer yarattığı hakkında fikir edinebilirsiniz. Hedefimiz; SIFIR HATA, %100 MEMNUNİYET!

Yatay Sondaj Nedir? Kazısız Delgi Yöntemlerine Teknik Bir Bakış

Yatay sondaj, diğer adıyla yatay delgi; yeraltı boru ve kablo hatlarının yüzeyde kazı açmadan döşenmesini sağlayan kazısız altyapı teknolojisinin genel adıdır. Şehir içi altyapı projeleri, enerji iletim hatları, telekomünikasyon sistemleri ve doğalgaz boru döşeme projelerinde yatay sondaj yöntemi; trafik akışını, üst yapıyı ve çevreyi korurken güvenli geçiş imkânı sunar. Geleneksel açık kazı yöntemlerine kıyasla hem çevresel hem de ekonomik avantajları nedeniyle kazısız yatay sondaj delgi uygulamaları son yıllarda Türkiye’de yaygın tercih haline gelmiştir.

Klasik boru döşeme yöntemlerinde geniş tranşeler açılması, yolların ve kaldırımların uzun süre kapalı tutulması zorunludur. Kazısız delgi yöntemleri sayesinde yolların, demiryollarının, nehirlerin, havaalanı pistlerinin ve yoğun yapılaşmış bölgelerin altından geçişler minimum yüzey müdahalesiyle tamamlanır.

Kazısız Delgi Yöntemleri Nelerdir?

Kazısız altyapı uygulamalarında projenin zemin koşuluna, boru çapına, güzergah uzunluğuna ve çevresel kısıtlara göre farklı yöntemler uygulanır. Başlıca kazısız yatay sondaj delgi yöntemleri şunlardır:

1. Yönlendirilebilir Yatay Delgi — HDD (Horizontal Directional Drilling)

Yönlendirilebilir yatay sondaj, uzun mesafeli geçişlerde ve yüzeyde kazının mümkün olmadığı alanlarda tercih edilen gelişmiş bir kazısız geçiş teknolojisidir. Yönlendirilebilir yatay delgi uygulaması üç aşamada gerçekleştirilir: pilot delgi, genişletme (reaming) ve boru çekme.

Pilot Delgi: Giriş ve çıkış noktaları hazırlandıktan sonra delgi başlığı zemine ilerletilir. Başlık içindeki verici sayesinde konum, derinlik ve yön bilgileri yüzeyden anlık olarak izlenir; güzergah kontrollü biçimde yönlendirilir. GPS güdümleme ve elektronik hedefleme sistemleri milimetrik hassasiyet sağlar.

Genişletme (Reaming): Pilot delgi tamamlandıktan sonra tünel çapı büyütülür. Uygulama genellikle tünel çapı, boru çapının 1,2 ila 1,5 katı olacak şekilde planlanır.

Boru Çekme: Tünel hazır hale getirildikten sonra boru hattı çıkış noktasından makineye doğru çekilerek yeraltına alınır. Bu aşamada çekme kuvvetleri ve sürtünme hesapları kritik öneme sahiptir.

Yönlendirilebilir yatay sondaj yöntemi özellikle nehir geçişleri, otoyol altı uygulamalar, demiryolu geçişleri ve yoğun şehir içi altyapı projelerinde tercih edilir. Çap büyüdükçe maliyet artışı hızlandığından büyük çaplı projelerde alternatif kazısız delgi yöntemleri de değerlendirilmelidir.

2. Auger Boring — Boru Sürme / Boru Çakma / Boru İtme

Auger boring, diğer adlarıyla boru sürme, boru çakma veya boru itme; kazısız altyapı teknolojilerinin en köklü ve yaygın uygulamalarından biridir. Helisel burgu sistemiyle donatılmış makine, zemine girerek kazı yaparken boru eş zamanlı olarak ilerletilir. Giriş noktasında açılan şafta kurulan makine, pistonlarla boru kesitlerini zemine iter; kesilen malzeme burgular aracılığıyla şafta taşınır ve dışarı çıkarılır.

Boru sürme yöntemi kılavuzsuz ve kılavuzlu olmak üzere iki farklı şekilde uygulanır. Kılavuzlu auger boring sistemleri özellikle atık su ve kanalizasyon hatlarında eğim kontrolünün kritik olduğu projelerde tercih edilir. Lazer hedefleme ile hassas güzergah takibi sağlanır.

Boru itme çakma yöntemi özellikle 400 mm ve üzeri çaplarda ekonomik ve güvenilir bir kazısız geçiş çözümüdür. Çelik ve beton boru uygulamalarında başarıyla kullanılır; son yıllarda dayanıklılık avantajları nedeniyle çelik boru tercihi artmaktadır. Karayolu ve demiryolu altı geçişler, nehir ve akarsu geçişleri, havaalanı pist altı hatlar ile su, kanalizasyon ve doğalgaz boru döşeme projelerinde yaygın biçimde uygulanır.

3. Mikrotünel (Microtunneling)

Mikrotünel yöntemi, tam mekanize sistemle çalışan ve yüksek hassasiyet gerektiren projelerde tercih edilen kazısız altyapı teknolojisidir. Uzaktan kontrollü kesici başlık zemini ilerletirken arkasından prefabrik beton boru segmentleri yerleştirilir. Operatörler tüm işlemi yerüstündeki kontrol panelinden yönetir; tünel içine insan girişi gerekmez.

Mikrotünel uygulamaları özellikle küçük ve orta çaplı kanalizasyon, yağmur suyu ve içme suyu hatlarında, kentsel yoğun bölgelerdeki kazısız delgi projelerinde ve hassas eğim kontrolü gerektiren altyapı sistemlerinde kullanılır. Lazer güdümleme sistemi sayesinde milimetrik sapma toleransıyla çalışılır.

Doğru Kazısız Yöntem Nasıl Seçilir?

Her proje için doğru yöntemin belirlenmesi; zemin formasyonu, boru çapı, hat uzunluğu, yeraltı su seviyesi, mevcut altyapı yoğunluğu ve çevresel koşulların birlikte analiz edilmesiyle mümkündür. Yönlendirilebilir yatay sondaj uzun güzergahlar ve esnek hat profilleri için, auger boring orta ve büyük çap uygulamaları için, mikrotünel ise hassas eğim kontrolü gerektiren projeler için öne çıkan kazısız altyapı çözümleridir.

DELTEK, 20 yıllık sektör deneyimiyle İstanbul ve İzmir ofislerinden Türkiye genelinde yatay sondaj, yönlendirilebilir yatay delgi, auger boring ve mikrotünel projelerini yürütmektedir. Projeniz için en uygun kazısız delgi yöntemini belirlemek üzere teknik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.