Yönlendirilebilir yatay sondaj makineleri çok değişik büyüklüklerde ve güçlerde olmasına karşın hepsinin üç temel fonksiyonu vardır:
– İtme (Thrust)
– Çekme (Pull)
– Döndürme (Rotation)
Her ne kadar makina endüstrisi bu ekipmanları çekme güçlerine göre sınıflandırsa da asıl önemli olan tork gücü, yani döndürme kapasitesidir. Zira çoğu başarılı projede ihtiyaç duyulan çekme kuvveti makina kapasitesinin en fazla %30’u düzeyindedir. Oysa ihtiyaç duyulan tork gücü için aynısını söylemek mümkün değildir.
Küçük ve orta ölçekli makinaların hem lojistiği hem de kurulumu ve kullanımı oldukça pratiktir. Motorunu, hidrolik pomplarını ve delici borularını (tijlerini) kendi üzerinde taşır. Bu tijleri bir şarjör yardımıyla otomatik olarak yükler ve boşaltır. Paletli yürüme aksamına sahiptir ve çok çeşitli arazi koşullarında ilerleyebilir. Ayrıca genellikle sondaj çamurunu deliğe basacak olan pompa makinaya monte edilmiştir. Bu nedenle en çok tercih edilen makinalar bu sınıftadır.
Büyük ölçekli makinaların kullanımı daha ciddi bir organizasyon gerektirir. Sadece lojistiği en az 3 tır ile sağlanabilmektedir. Uygulanacak projenin kapsamına göre bu sayı 7-8’e çıkabilir. Sistemin itme, çekme ve dönme hareketlerini sağlayacak hidrolik pompalar ve bunları tahrik eden dizel motorlar makinanın üzerinde taşınamayacak kadar büyüktür. Bu nedenle bu elemanlar ayrı konteynırlar içerisinde taşınır ve hidrolik hortumlar ile makina aksamına sonradan bağlanır.
Küçük ve orta ölçekli makinalarda kullanılan tij yükleme boşaltma mekanizması büyük makinalarda ancak vinçler ile sağlanabilmektedir. Paletli yürüyüş aksamına sahip olan modeller olsa da çoğu model kullanım kolaylığı sağlaması bakımından bir tır dorsesi şeklinde tasarlanmıştır. Hazırlanan sondaj çamurunu deliğe basacak olan pompa (high pressure pump) da ayrı konteynırlar ile makinadan bağımsız hareket eder.
Doğru
yatay sondaj makinesinin seçimi, projenin başarısını doğrudan belirleyen en kritik kararlardan biridir. Bir proje planlanırken sadece geçilecek mesafe ve boru çapı değil, aynı zamanda zemin cinsi, yeraltı su seviyesi ve güzergah üzerindeki olası engeller de dikkate alınarak uygun kapasitede bir
yatay sondaj makinesi belirlenir. Küçük ve orta ölçekli makinelerin şehir içi, kısa ve orta mesafeli projelerde tercih edilmesinin temel nedeni, hem lojistik kolaylığı hem de dar alanlarda manevra kabiliyetleridir. Buna karşın uzun mesafeli, büyük çaplı boru hatlarının geçtiği nehir altı veya otoyol altı
yatay sondaj projelerinde, yüksek tork ve çekme kapasitesine sahip büyük ölçekli makineler devreye girer.
Makine kapasitesinin çekme gücü üzerinden değil, tork gücü üzerinden değerlendirilmesi gerektiği gerçeği, sektördeki deneyimli
yatay sondaj firmalarını amatör uygulayıcılardan ayıran en önemli bilgi birikimidir. Zira zemin direncine karşı sondaj başlığını döndürerek ilerleten tork gücü yetersiz kaldığında, proje ne kadar yüksek çekme kapasitesine sahip bir makineyle yürütülürse yürütülsün istenilen güzergaha ulaşmak mümkün olmaz. Bu nedenle DELTEK olarak her projeye özel makine ve ekipman planlaması yaparken, zemin etüdü sonuçlarına göre hem tork hem de çekme kapasitesini birlikte değerlendiriyoruz.
İstanbul ve İzmir merkezli geniş makine parkurumuzda hem küçük-orta ölçekli hem de büyük ölçekli
yatay sondaj ekipmanları bulunmaktadır. Bu sayede şehir içi kısa mesafeli fiber optik ve doğalgaz hatlarından, uzun mesafeli nehir geçişi ve büyük çaplı isale hattı projelerine kadar her ölçekte
yatay sondaj hizmeti sunabiliyoruz. 20 yılı aşkın saha tecrübemiz, doğru makine seçiminin proje süresini kısaltan ve maliyeti düşüren en önemli faktör olduğunu bize defalarca göstermiştir.
Projeniz için hangi kapasitede bir
yatay sondaj makinesinin uygun olacağını belirlemek, zemin etüdü yapmak ve detaylı bir teknik teklif almak üzere DELTEK mühendislik ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
